اخلاق بندگی

محمد نصر اصفهانی

محمد نصر اصفهانی

همه موجودات بنده‌وار به سوی رحمان روانند (مریم۹۳) چون مقرر شده است که جز خدا بندگی نشود (اسراء۳۳) خدا جن و انسان را برای بندگی خود آفریده است. (ذاریات۵۶) بنده در تعریفی که خدا، در قرآن از آن ارائه کرده است شخصی است که خود را در برابر سرور خویش قادر بر هیچ چیزی نمی‌داند (نحل،۷۵) صفری است در برابر یک. بندگان، از این نظر که سرور خود را چه کسی انتخاب کنند بر دو دسته‌اند: آنان که بنده و رام رحمان و پروردگار عالمیان هستند و آنها که برده و رام ارباب های متفرق اند (یوسف۳۹) و به جای خدا مجذوب ملائکه، انبیاء (آل‌عمران،۸۰) ائمه، علما، روحانیون دینی، (توبه،۳۱) شیطان، (یس،۶۰) جبت، طاغوت (نساء،۵۵) و غیره هستند. (مائده،۶۰) آنها دارای فکر، احساس، قضاوت و عمل محکم، متقن و با ثباتی متناسب با بندگی هستند. روش بنده زیستن را به خوبی می‌دانند و به آن پایبند هستند. چون تنها به یک حقیقت پایبند هستند بین علم، احساس، قضاوت و عمل آنها برای بندگی خدا هماهنگی وجود دارد و از تعارض درونی مبرا هستند.

آنان که غیر خدا را بندگی می‌کنند جز پیروان کورکورانه سنت گذشتگان خود کار نیستند (هود۳۲) و بر بندگی غیر خدا هیچ دلیل منطقی ندارند (حج۷۱) بندگی چیزی را می‌کنند که تنها نامی است که خود آنان بر موجوداتی نهاده‌اند. (یوسف۴۰) غیر خدا نه [همواره] شنوا و نه بیناست (مریم۴۲) نه مالک روزی است (عنکبوت۱۷) نه مالک هیچ نفع و ضرر برای کسی (مائده۷۶) آنچه غیر خدا پرستش شود با پرستنده آن، هیزم جهنم هستند. (انبیاء۹۸)

خدا به عنوان سرور بندگان از زن و مرد (تحریم۵)، مالک همه چیز و خالق همه است. (انعام۱۰۲) همه چیز از اوست و همه چیز رو به سوی اوست. (یس،۲۲) کسی است که زنده می کند و می میراند (یونس،۱۰۴) پرورش دهنده همه موجودات در آسمان و زمین (مریم۶۵) و پروردگار انسان است (مریم، ۳۶) همه چیز زیر چتر رحمت وی قرار دارد. (زخرف۴۵) با بندگان خود مهربان است. (بقره۲۰۷) به کسی ظلم نمی‌کند. (فصلت۴۶) و نسبت به احوال بندگان خود بصیر و بسیار دانا است. (فاطر۳۱ )

پروردگار عالمیان در میان هر امتی از همین بندگان خود، رسولی را مبعوث فرمود تا آنها مردم را به بندگی انحصاری خدا دعوت کنند و از طاغوت باز دارند. (نحل۳۶) نوح و لوط بندگان صالح خدا بودند (تحریم۱۰) موسی (طه۱۴) داوود (ص۱۷) سلیمان (ص۳) ایوب (ص۴۱) ذکریا (مریم۲) عیسی (مریم۳۰) محمد (بقره۲۳) همه کسانی بودند که بنده شدند و آنگاه رسول خدا گشتند. آنان مردم را به خود دعوت نمی‌کردند (آل عمران۷۹) بلکه کار آنها تنها دعوت به بندگی خدای یگانه بود (انبیاء۲۵) بندگی انحصاری خدا وجه مشترک دعوت همه ادیان و محور وحدت همه آنهاست. (آل‌عمران۹۴)

بندگان خدا نسبت به خدا خالص هستند (زمر۱۱) احدی را در هیچ چیز شریک خدا نمی‌دانند (کهف۱۱۰) غیر از خدا را نمی خوانند. (فرقان۶۸) رنگ خدایی دارند (بقره۱۳۸) معیار خوبی و بدی آنها حب و بغض خداست و هر آنچه با آن تعارض داشته باشد را انجام نمی دهد. لذا تمام جهاد و تلاش آنان مصروف این است که چون خدا اهل علم و رحمت و حکمت باشند و به دیگر بندگان خدا احسان و عدالت ورزند. در صدد هستند تا در همه ابعاد وجودیشان به استحکام و اتقان درونی یک عبد برسند یعنی دارای فکر، احساس، قضاوت و عمل محکم، متقن و با ثباتی در عبودیت حق داشته باشند و بینش، گرایش، گزینش و کنشی متعارض با آن نداشته باشند.

بندگان خدا از غیر خدا خوف و حزنی ندارند (زخرف۶۸) شیطان قادر به فریب دادن آنها نیست. (حجر۴۰) چون شیطان را نمی‌ پرستند (مریم۴۴) و از آنچه دیگران می پرستند نیز بری هستند (زخرف۲۶) و از آن اجتناب می کنند (زمر۱۷) شب به خواب نمی روند و برای خدا در سجده هستند رفته و از او می خواهند عذاب جهنم را از آنان بگرداند. (فرقان۶۵) آیات پروردگار خود را کورکورانه اطاعت نمی کنند. (فرقان۷۳) تنها همین بندگان مخلص خدا قادر به وصف خدا هستند (صافات۱۶۰)

بندگان خدا تنها مجذب سرور خود هستند و تنها از او کمک می طلبند. (فاتحه،۵) آنان همه نعمت ها را از او می دانند و شاکر او هستند (بقره۱۷۲) و تنها بر او توکل دارند (هود۱۲۳) نهایت تواضع آنها نسبت به اوست (فصلت۳۷) فرمان دارند که از غیر خدا درخواستی نداشته باشند (انعام۵۶) چرا که غیر خدا، بندگانی همچون خود آنانان هستند. (اعراف۱۹۴) تنها بندگان عالم اند که نسبت به خدا خاشع هستند (فاطر۲۸) تنها پروای سرور خود را دارند و به رغبت تنها تابع او هستند (نوح۳) از رحمت خدا مأیوس نمی شوند (زمر۵۳)

بندگان رحمان خط مشی فروتنانه دارند (فرقان۶۳) از امور لغو با بزرگواری عبور می کنند. (فرقان۷۲) در برخورد با جاهلان با آنها به ملایمت رفتار می کنند. (فرقان۶۴) در انفاق کردن میانه رو یعنی نه خسیس و نه دست و دل باز هستند. (فرقان۶۸) شهادت دروغ نمی دهند. (فرقان۷۲) موجب قتل بی گناهی نمی شوند (فرقان۶۸) مرتکب فحشا نمی شوند (یوسف۱۴) و زنا نمی کنند و اگر مرتکب گناه شدند با توبه و عمل صالح آن را جبران می کنند. (فرقان۷۰-۷۱) از خدا می خواهند که همسر و فرزندان آنان مایه افتخارشان باشد و خدا آنان را پیشوای متقین سازد. (فرقان۷۴) زمین در نهایت به همین بندگان صالح به ارث خواهد رسید (انبیاء،۱۰۵) اهل صبر و مقاومت هستند لذا در بهشت مورد تکریم واقع می شوند. (فرقان۷۵) تا کسی به بندگی خدا در نیایید به بهشت داخل نخواهد شد. (حجر۲۹) بهشت نیز از آن بندگان با تقواست (مریم۶۳)

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>